100 jaar huurcommissie:

Voorkomen is beter dan beslechten

Symposium Huurcommissie

Hoe houden we de relatie tussen huurder en verhuurder goed? En wat kunnen verhuurders, huurders, Huurcommissie en andere partijen doen om dit te bevorderen? Deze vragen stonden centraal op het symposium ‘Voorkomen is beter dan beslechten’. Ruim 150 belangstellenden uit de wereld van huur en verhuur woonden op 27 maart dit symposium in Den Haag bij.

Aanleiding voor het symposium was de honderdste verjaardag van de Huurcommissie. “Het is vandaag precies honderd jaar geleden dat de Huurcommissiewet van kracht werd”, sprak Anke van Heur, voorzitter van de Huurcommissie op het symposium. “Tijdens de Eerste Wereldoorlog was in Nederland een tekort aan goedkope, kleine huurwoningen. Door de woningnood stegen de huurprijzen. Met de Huurcommissiewet van 1917 wilde de overheid deze prijsopdrijving tegengaan. Gemeenten konden een lokale huurcommissie in het leven roepen, die ging toezien of de prijzen wel rechtvaardig waren”.

 

Woningnood na de Tweede Wereldoorlog

Na de Tweede Wereldoorlog is er opnieuw een tekort aan woningen. “Vooral in Rotterdam was de situatie nijpend. De oorlog had veel verwoest en vele huizen waren onbewoonbaar. In die stad werd dan ook een serieuze huurprijslijst gehanteerd voor krotten en onbewoonbare huizen ”, vertelt Anke van Heur. De nieuwbouw na de Tweede Wereldoorlog komt echter maar moeizaam op gang omdat het voor ontwikkelaars vanwege de lage huurprijzen niet interessant is om te bouwen. De overheid grijpt opnieuw in met de Huurwet van 1951 en er komen regionale huuradviescommissies. 

Samenleving verandert

In de decennia daarna wordt de Huurwet nog vele keren aangepast en vernieuwd. In 2010 komt er één landelijke Huurcommissie. Anke van Heur: “De samenleving verandert voortdurend. Verhuurders zijn professioneler. Burgers zijn hoger opgeleid en mondiger. Hun zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid worden belangrijker. Dat heeft ook gevolgen voor de werkwijze van de Huurcommissie. We richten ons steeds meer op het voorkomen en het helpen oplossen van problemen. We proberen zo de relatie tussen huurder en verhuurder gezond te houden. Ze moeten tenslotte met elkaar verder. We bieden daarom aan te bemiddelen tussen huurder en verhuurder, als extra dienst naast het formeel beslechten van geschillen.”

Minister Plasterk over de Huurcommissie 

Op het symposium was minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties aanwezig en ook hij keek honderd jaar terug: “1917 dat was de tijd van mijn opa. Er was oorlog in Europa. Nederland was niet in oorlog, maar er was een tekort aan alles en het leven was zwaar. Er is veel veranderd sinds die tijd. We zijn welvarender, gezonder, meer geëmancipeerd. De krotten van toen zijn verdwenen. Maar de behoefte van mensen om goed en betaalbaar te wonen, is gebleven.”

Nieuwe aanpak past in deze tijd

Een redelijke huurprijs komt niet altijd vanzelf tot stand, meent Plasterk. “Daarom is het goed dat er een onafhankelijke partij is die, als het moet, bij geschillen de knoop kan doorhakken. Een laagdrempelige, deskundige en gezaghebbende autoriteit, waar huurders en verhuurders een beroep op kunnen doen.” De nieuwe aanpak van de Huurcommissie, waarbij in eerste instantie geprobeerd wordt om te bemiddelen, juicht de minister toe: ”Deze aanpak past in de trend om verschillen van mening niet meer voor de rechter uit te vechten maar in een goed gesprek tot een oplossing te komen. Het past ook bij de Nederlandse poldermentaliteit. Huurders en verhuurders hebben er beiden belang bij dat de relatie goed blijft.”

André Verburg: gezaghebber moet verantwoording afleggen

André Verburg, rechter en docent-onderzoeker op het gebied van bestuursrecht, ziet ook dat de tijden veranderen en daarmee ook de manier waarop we omgaan met conflicten. “Tot aan het begin van de jaren zeventig was er sprake van veel stabiliteit: vrijwel iedereen had een partner, een baan en een huis voor het leven. We waren trouw aan de politieke partij van onze zuil. Dat veranderde allemaal. Nu hebben we veel meer opties. We hoppen van baan naar baan, wonen niet langer ons hele leven in dezelfde woning en woonplaats en velen hebben ook niet meer een partner voor het leven. Alles is in beweging. Als je niet tevreden bent, kies je een andere optie. Ook in de rechtbank. Als je gewend bent dat alles een optie is, accepteer je het niet zo maar dat een gezagsdrager over jouw leven gaat beslissen, zonder dat je de mogelijkheid hebt om te kiezen voor een andere beslisser. Gezag is niet meer vanzelfsprekend. Dat moet je verdienen.”

Anders omgaan met conflicten

Dat betekent ook een andere werkwijze bij conflicten. “Het is niet meer alleen een juridische puzzel die moet worden opgelost. Bij de moderne conflicthantering is persoonlijke benadering van belang: Wat houdt de partijen bezig? Wat is hun verhaal? Toon interesse voor het achterliggende conflict.“ Drie waarden zijn daarvoor van belang, volgens Verburg: “Transparantie, communicatie en responsiviteit. Gezagdragers moeten verantwoording afleggen, uitleggen wat ze doen, in dialoog gaan. Dat geldt ook voor de Huurcommissie. De rol van de Huurcommissie is moeilijker geworden dan in bijvoorbeeld 1970, want zij moet én de waarden van toen behouden (deskundigheid, neutraliteit en besluitvaardigheid) én de conflicthanteringsvaardigheden van nu bezitten:  betrokkenheid, interesse in partijen, transparantie, communicatief, responsiviteit. De Huurcommissie is aan het groeien naar een (1) adviseur vooraf door bijvoorbeeld regels op de internetsite, (2) adviseur in de concrete procedure, (3) deskundige in de regelgeving, (4) bemiddelaar in conflicten waar partijen zelf niet uitkomen en (5) beslisser als het nodig is. Kortom: een schaap met vijf poten.” 

Workshops over omgaan met conflicten

Na het plenaire gedeelte konden de deelnemers van het symposium een workshop bijwonen. Er waren vijf verschillende workshops die één ding gemeen hadden: in alle discussies stond het omgaan met conflicten centraal. Hoe gaan corporaties om met conflicten met huurders? Welke rol is daarbij weggelegd voor bewonersverenigingen? Wat kan Vastgoedbelang betekenen voor particuliere verhuurders bij problemen? Wat kan het juridisch loket doen? En hoe kun je het beste handelen in een conflict? En helpt het als je huurders meer betrekt bij vernieuwingen en veranderingen? De oplossingen waren divers, maar iedereen was het erover eens dat wederzijdse betrokkenheid veel conflicten kan voorkomen. 

Het symposium is georganiseerd door de Huurcommissie en werd gehouden in het New World Campus in Den Haag. Gespreksleider was socioloog en hoogleraar Bestuurskunde Wim Derksen.


Jubileumboek

Ter ere van het honderdjarig bestaan van de Huurcommissie is een jubileumboek verschenen. De link naar het jublileumboek kunt u hier vinden.

Contact

Heeft u vragen, neem dan contact op met
info@100jaarhuurcommissie.nl